Προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς στις εμπόλεμες ζώνες [fr]

PNG
Η ομαλή διεξαγωγή και η συνέχεια των αρχαιολογικών ερευνών εξαρτώνται από το συνεχώς μεταβαλλόμενο παγκόσμιο γεωπολιτικό περιβάλλον. Λεηλασίες, φθορές, καταστροφές και άμεσες απειλές εναντίον των ομάδων ερευνητών, είναι όλα στοιχεία που θέτουν σε κίνδυνο τις επιχειρήσεις αρχαιολογικών ερευνών.

Η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς που βρίσκεται σε κίνδυνο στις εμπόλεμες ζώνες αποτελεί προτεραιότητα του Προέδρου της Γαλλικής Δημοκρατίας. Στο πλαίσιο αυτό, στις 2 και 3 Δεκεμβρίου 2016, συμπροέδρευσε μαζί με τον πρίγκιπα των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων της Διεθνούς Διάσκεψης στο Άμπου Ντάμπι , που έχει σκοπό την ίδρυση ειδικού διεθνούς ταμείου και τη δημιουργία διεθνούς δικτύου χωρών "καταφύγια" για την απτή διασφάλιση της παραπάνω προστασίας.

Φύλακας της συλλογικής μας μνήμης, η αρχαιολογική πολιτιστική κληρονομιά βρίσκεται στο επίκεντρο των εξτρεμιστών. Οι αρχαιολογικοί χώροι, τα μνημεία, τα έργα τέχνης και τα ευρήματα των αρχαιολογικών ερευνών ορίζουν τη διαχρονικότητα πολιτισμών πολλών χιλιετιών που διαμόρφωσε τις ρίζες του πολιτισμού της Ανατολής και της Δύσης. Αυτός είναι ο λόγος που το γαλλικό υπουργείο Εξωτερικών αναλαμβάνει τη δέσμευση για την προστασία του κοινού αυτού αγαθού της ανθρωπότητας.

Διαφορετικά επίπεδα καταστροφών

Στο Ιράκ και τη Συρία, οι μακροχρόνιοι πόλεμοι οδήγησαν στον κίνδυνο αρχαιολογικούς χώρους, μουσεία και κέντρα ερευνών, που έγιναν στόχοι λεηλασιών, παράνομης εμπορίας και καταστροφής. Εάν η αποστολή του Ras Shamra-Ougarit, στην παράκτια περιοχή κοντά στην Λαττάκεια (Συρία), μπορεί και συνεχίζει να λειτουργεί χάρη στην συριακή της ομάδα, η κατάσταση είναι πιο δύσκολη για τις αποστολές στο εσωτερικό της χώρας ή τις παραμεθόριες περιοχές, όπως η περιοχή του Μέσου Ευφράτη όπoυ βρίσκεται ο εμβληματικός αρχαιολογικός χώρος του Μαρί. Ο συριακός πόλεμος προκαλεί επίσης σημαντικές δυσκολίες πρόσβασης σε αρχαιολογικούς χώρους που βρίσκονται από την άλλη πλευρά των συνόρων, όπως εκείνου του Tell Arqa, στον Βόρειο Λίβανο.

Ακόμα και εάν οι αρχαιολογικοί χώροι της Εγγύς και της Μέσης Ανατολής αποτελούν τα πρωτίστως ενδιαφερόμενα μέρη, μερικές περιοχές του Μαγκρέμπ και της υποσαχάριας Αφρικής γνωρίζουν τις ίδιες απειλές και τις ίδιες προκλήσεις.

Πώς συνεχίζεται η έρευνα στις ζώνες κινδύνου ;

Η γαλλική αρχαιολογία, λόγω της παλαιάς της παρουσίας στην συγκεκριμένη περιοχή (ήδη από τα μέσα του 19ου αιώνα), έχει σημαντικό μερίδιο στον προβληματισμό που αναπτύσσεται για την προστασία, την διατήρηση, ακόμα και την ανακατασκευή των αρχαιολογικών χώρων που επλήγησαν.

Βοηθά κατ’ αρχάς στην διατήρηση μιας εξ αποστάσεως παρακολούθησης χάρη στην φύλαξη των χώρων. Βοηθά επίσης στη μερική συνέχιση των ερευνών χάρη στην μετακίνηση μερικών αποστολών προς ζώνες όπου υπάρχουν ευνοϊκότερες συνθήκες ασφάλειας σε επιτόπου επιχειρήσεις. Στο πλαίσιο αυτό, μερικές συριακές αρχαιολογικές έρευνες μετακινήθηκαν προς το Κουρδιστάν του Ιράκ, στη καρδιά της πρώην Μεσοποταμίας, ανοικτή στην διεθνή αρχαιολογία από το 2011. Οι έξι γαλλικές αποστολές που εργάζονται εκεί θεωρούνται πρωτοβουλίες συνεργασίας για την προστασία και την αξιοποίηση του αρχαιολογικού πολιτισμού μιας χώρας που έχει αποσταθεροποιηθεί από τα 35 και πλέον έτη πολέμου.

Εάν σε μερικά μέρη η αρχαιολογική κληρονομιά καταστράφηκε ολοσχερώς, υπονομεύοντας κάθε δυνατότητα συνέχισης της γραφής της ιστορίας τους, άλλα μπορούν να προστατεύσουν την μνήμη τους, χάρη στην τεκμηρίωση των ανακαλύψεων που έγιναν και την δημοσίευσή τους. Η ψηφιοποίηση και η ερμηνεία των δεδομένων που συλλέκτηκαν βοηθούν στην κατανόηση της φύσης και του εύρους των καταστροφών και την αντιμετώπισή τους στο μέλλον. Το έργο μερικής ή ολικής αποκατάστασης και μοντελοποίησης σε 3D των χαμένων αρχαιολογικών χώρων συμβάλλον επίσης στην ευαισθητοποίηση του μεγάλου κοινού για το επείγον της κατάστασης. Η γαλλική εταιρεία ICONEM έχει εξειδικευτεί σε αυτόν τον τύπο αναπαράστασης και αποτελεί σημαντικό στήριγμα για το αρχαιολογικό έργο.

Η συνέχιση της έρευνας βασίζεται ταυτόχρονα στην παραπάνω δημοσίευση έργων και την εκπαίδευση νέων ερευνητών. Η εκπαίδευση υποστηρίζεται συνεχώς χάρη στην απονομή υποτροφιών και την διοργάνωση εξειδικευμένης πρακτικής άσκησης σε μουσεία, πανεπιστήμια και γαλλικές ομάδες έρευνας για τους επιτόπιους ερευνητές και επαγγελματίες.

Η εκπαίδευση και η δημοσίευση γίνονται με σκοπό την ταυτόχρονη διασφάλιση της διαβίβασης της τεκμηρίωσης στις ενδιαφερόμενες χώρες μετά τον τερματισμό των συγκρούσεων, την διατήρηση ενός επιτόπιου δυναμικού ερευνητών ειδικά για την πολιτιστική κληρονομιά αυτών των χωρών, και την ανάπτυξη των επιστημονικών και πολιτιστικών δυνατοτήτων μιας εξαιρετικής πολιτιστικής κληρονομιάς.

Σχετικά με το ίδιο θέμα :
- Φόκους Συρία : αρχαιολογικός χώρος του Tell Hariri-Mari
- Φόκους Λιβύη : Η γαλλική αρχαιολογική αποστολή για την αρχαία Λιβύη
- Φόκους Υεμένη : Οι γαλλικές αρχαιολογικές αποστολές στην Υεμένη

- Στην ιστοσελίδα του Γαλλικής Διπλωματίας :
Διεθνής Διάσκεψη για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς που βρίσκεται σε κίνδυνο, Άμπου Ντάμπι - γαλλική συμπροεδρία (2-3 Δεκεμβρίου 2016)

δημοσίευση 14/03/2017

Αρχή σελίδας