Έξοδος από τις κρίσεις : πώς λειτουργούν οι αποστολές μετά το τέλος των συγκρούσεων [fr]

PNG

Η εξέλιξη των συγκρούσεων μεταβάλλει συνεχώς τον χάρτη των αρχαιολογικών δραστηριοτήτων που υλοποιούνται από την Γαλλία στο εξωτερικό. Η βελτίωση της πολιτικής κατάστασης και της κατάστασης στον τομέα της ασφάλειας για παράδειγμα στην Καμπότζη πριν από είκοσι χρόνια, στο Αφγανιστάν και στο Πακιστάν εδώ και μια δεκαετία, ή πιο πρόσφατα στο Ιρακινό Κουρδιστάν επιτρέπει την προοδευτική επανέναρξη των αρχαιολογικών ερευνών.

Διατήρηση των δεσμών και προοδευτική αναδόμησή τους

Οι σχέσεις μεταξύ των γάλλων αρχαιολόγων και των ξένων ομολόγων τους δεν σταματούν βίαια όταν ξεσπά μια σύγκρουση. Αντιθέτως, ακόμα και εάν οι επιτόπιες εργασίες πρέπει να σταματήσουν για ένα διάστημα, η επιστημονική δραστηριότητα και η σχέση με τους αρχαιολόγους της χώρας συνεχίζουν να υπάρχουν, μέσω κοινών δημοσιεύσεων, διοργανώσεων εκπαιδευτικών ημερίδων, εκπαιδεύσεων φοιτητών και επαγγελματιών της πολιτιστικής κληρονομιάς. Η συνέχεια αυτής της συνεργασίας επιτρέπει την επανέρξη των επιτόπιων δραστηριοτήτων μετά το τέλος των συγκρούσεων.

Σε περίοδο κρίσης, το Γαλλικό Υπουργείο Εξωτερικών και Διεθνούς Ανάπτυξης τάσσεται με προσήλωση υπέρ της διατήρησης αυτής της συνεργασίας, χρηματοδοτώντας ή συγχρηματοδοτώντας εκπαιδευτικά προγράμματα, προωθώντας δράσεις αρχειοθέτησης, ψηφιοποίησης και μοντελοποίησης, καθώς και συμμετέχοντας σε εκθέσεις και σε συνέδρια με τα ιδρύματα-εταίρους. Στο τέλος των συγκρούσεων, το υπουργείο Εξωτερικών και Διεθνούς Ανάπτυξης παίζει επίσης έναν κρίσιμο ρόλο υποστηρίζοντας τις κατάλληλες πρωτοβουλίες στην κάθε περίπτωση.

Έτσι, στην Καμπότζη, το Υπουργείο δρα ήδη από το 1991 για την lένταξη του μνημείου του Άνγκορ στον κατάλογο της παγκόσμιας κληρονομιάς της ΟΥΝΕΣΚΟ και συνοδεύει από τότε τις καμποτζιανές αρχές συμπροεδρεύοντας από το 1993 της Διεθνούς επιτροπής συντονισμού για την προστασία και την ανάπτυξη του μνημείου.

Στο Αφγανιστάν, η επανέναρξη των επαφών έγινε μέσω της μουσειολογίας την στιγμή της επανέναρξης των διπλωματικών σχέσων. Με εντολή του Υπουργείου, ο τότε Γενικός Γραμματέας της Eπιτροπής Αρχαιολογικών Ερευνών και Διευθυντής του Μουσείου Guimet κ. Jean-François Jarrige μετέβη επιτόπου για να συμβάλει στην αποκατάσταση του Εθνικού Μουσείου του Αφγανιστάν στην Καμπούλ, επιτρέποντας έτσι την επανέναρξη της λειτουργίας του το 2004. Στη συνέχεια, άνοιξε και ο δρόμος για την επανέναρξη των επιτόπιων αρχαιολογικών δραστηριοτήτων.

Είναι η στενή και σταθερή αυτή συνεργασία μεταξύ διαφόρων παραγόντων, τόσο θεσμικών όσο και επιστημονικών, που δίνει την δυνατότητα σε αρχαιολογικούς χώρους που απειλήθηκαν ή έμειναν κλειστοί στην έρευνα να αποτελέσουν και πάλι ολοκληρωμένους αρχαιολογικούς χώρους έρευνας.

Συνεχής αποκατάσταση των αρχαιολογικών χώρων και σταθεροποίηση της ιστορίας των λαών

Από τον εντοπισμό και την εκτίμηση των ζημιών, περνώντας από τις φάσεις των ερευνών και αποκατάστασης, οι γαλλικές επιτόπιες ομάδες συμβάλλουν στην υλική προστασία των χώρων. Το έργο αποκατάστασης βασίζεται επίσης σε μια στενή συνεργασία μεταξύ του Υπουργείου Εξωτερικών και Διεθνούς Ανάπτυξης και των διεθνών οργανώσεων όπως η ΟΥΝΕΣΚΟ ή το Διεθνές συμβούλιο μνημείων και αρχαιολογικών χώρων : ένταξη στον κατάλογο Παγκόσµιας πολιτιστικής κληρονοµιάς της Ανθρωπότητας, αποστολή εμπειρογνωμόνων …

Το διακύβευμα της αποκατάστασης μετά την σύγκρουση είναι πρωταρχικής σημασίας γιατί διασφαλίζει την διαχρονικότητα της συλλογικής μνήμης, σε περιφερειακό αλλά και σε διεθνές επίπεδο. Απέναντι στα πολλά αυτά διακυβεύματα, η αρχαιολογία συμμετέχει με πολλούς τρόπους σε μια δυναμική (επανα)διαμόρφωση της ταυτότητας. Ως προς αυτό, οι γάλλοι αρχαιολόγοι συμβάλλουν με σημαντικό τρόπο στην ευαισθητοποίηση του τοπικού πληθυσμού και του ευρύ κοινού : δημιουργία μουσείων στους αρχαιολογικούς χώρους, βιβλία και παιδαγωγικές δραστηριότητες για τα παιδιά, οικειοποίηση μέσω της καλλιτεχνικής οδού (σχέδιο, φωτογραφία, street art).

Πηγές :

- Ιστοσελίδα ICOMOS
- Κατάλογος της Παγκόσμιας Κληρονομιάς της Ανθρωπότητας στην ιστοσελίδα της ΟΥΝΕΣΚΟ

PNG

δημοσίευση 12/01/2017

Αρχή σελίδας